Header Ads

प्रतिबंध हाच कोरोनावर उपचार !

मनुष्य स्वत: च एक धोका


संपूर्ण विश्वात जर आतापर्यंत पूर्ण शक्तीने जीवन भरभराटीस येत असेल तर ती जागा म्हणजे आपली पृथ्वी आहे अनेक युगे लोटली त्यावेळीपासून ग्रहावर जीवनाची सुरूवात झाली होती  ती आजतागायत सुरू आहे. या काळात जीवनाच्या सभ्यतेलाही अनेक धोक्‍यांचा सामना करावा लागला परंतु प्रत्येक त्रासानंतरही या ग्रहावर प्राण वाचले गेले. पण आता प्रश्न असा आहे की आपल्या पृथ्वीवरील जीवन नेहमी असेच सुरू राहिल का आज हा एक कठीण प्रश्न आहेकारण त्याची उत्तरे भीतीदायक आणि भयानक आहेत. कोरोना व्हायरसने निर्माण होणार्‍या परिस्थितीमुळे सध्या असे संकट  जगासमोर आहे.


कोरोना व्हायरसच्या भीतीनंतर इटलीसह जगातील बर्‍याच देशांमध्ये लॉकडाउन (पूर्णपणे सर्व बंद पडणे) सारखी परिस्थिती निर्माण केली आहे. या व्हायरसच्या तपासणीत त्रुटी आहेत आणि संपूर्ण शक्तीने मानवावर आघात करणाऱ्या या संसर्गाची उत्पत्ती करण्यामागे चीन देशाने रचलेला हा कट तर नाही ना, अशी वेगळ्या प्रकारची भीती आता निर्माण झाली आहे, यामुळे जगाची निम्मी लोकसंख्या नष्ट होईल की काय अशी भीती प्रकर्षाने जाणवत आहे. असे प्रलयरुपी संकट माणसाने स्वत: च्या हातांनी तयार केला आहे हा दावा केला जात आहे, जर परिस्थिती नियंत्रणात आणता आली नाही तर पृथ्वीवरील सर्व जीवन संकटात सापडेल.

जीवन धोक्यात
उल्लेखनीय हे आहे की, सुमारे चार महिन्यांपूर्वी (डिसेंबर 2019 मध्ये) ही घोषणा करण्यात आली होती की आता या पृथ्वीचा नाश होईल व धरतीवरील जीवनाला पूर्वीपेक्षा कितीतरी अधिक पटीने धोका वाढलेला आहे, द बुलेटिन ऑफ अ‍ॅटोमिक सायंटिस्ट’ (बीएएस) यांनी हा अंदाज लावला आहे. आणि त्याचा तत्काळ आधार कोरोना व्हायरसऐवजी पृथ्वीवरील युद्ध, उपलब्ध शस्त्रे, विध्वंसक तंत्रखोट्या बातम्या किंवा व्हिडिओ- ऑडिओ, जागेत सैन्य सामर्थ्य वाढवण्याचा प्रयत्न, हायपरसॉनिक शस्त्रास्त्रांची वाढती स्पर्धा होईल असे सांगितले होते पण कोरोना व्हायरसने हे दाखवून दिले की माणसाची स्वतःची बेफिकीरता आणि अजाणतेपणाचे कमकुवत दुवे आपल्याला कशा प्रकारे व्यापू शकतात, मोठे संकट होऊ शकतात.तथापिमहान आपत्तीचे कारण काहीही असो, त्याच्या धोक्याचा अंदाज जगाचा शेवट डूम्सडे क्लॉक घड्याळानुसार मध्यरात्रीला जेवढा कमी वेळ असतो तेवढा कमी वेळ जगाच्या विनाशाला असेल. महत्त्वाचे म्हणजे यावर्षी (2020 मध्ये) मोठ्या आपत्तीचा धोका नोंदविला गेला आहेयापूर्वी सारखाच धोका 2018-19 आणि 1953 या वर्षात फक्त दोनदा नोंदविण्यात आली होती. यापूर्वी 1991 मध्ये एक संधी होती जेव्हा जगात शीत युद्धाचा अंत होतो तेव्हा मध्यरात्र होण्याच्या 17 मिनिटांपूर्वीच डूम्सडे घड्याळ सेट होते. लक्षात ठेवा की डूम्सडे घड्याळ एक प्रतीकात्मक घड्याळ आहे जे मानवी क्रियांमुळे झालेल्या जागतिक आपत्तीचा अंदाज लावतो. डूम्सडे घड्याळात मध्यरात्री 12 वाजणे हे जबरदस्त विनाशाचे लक्षण मानले जाते.

 मानवाचे जास्त योगदान
खरं तरजगाला कोरोना व्हायरसने पछाडलेले असताना पृथ्वीवर आपला नाश होईल ही भीती माणसाने स्वत:हूनच निर्माण केलेली आहे. त्याला आपणच अधिक जबाबदार आहोत, कुठलाही बाह्य घटक नाही. दरम्यान कोरोना या संसर्गजन्य विषाणूचे स्त्रोत म्हणून संशयाचे बोट चीनकडे आहे. असा दावा केला जात आहे की सामान्यतः प्राण्यांमध्ये कोरोना किंवा कॅरोन विषाणूची उत्पत्ती डिसेंबर2019 मध्ये चीनच्या वुहान प्रांतातील समुद्री ताजेअन्न बाजारातून झाली. परंतु अद्याप याची खातरजमा होणे बाकी आहे की हा विषाणू वटवाघूळ आणि सापाच्या मांसापासून बनवलेल्या डिशवरून तयार झाला आहे का वुहानमधील त्या प्रयोगशाळेत जेथे धोकादायक व्हायरसचा वापर करतात.
वुहानमधील जैव प्रयोगशाळा  पी 4 वर जगभरातून शंका उपस्थित केली जात आहे की चीनच्या धोकादायक जैविकशस्त्रे योजनेतून कोरोना विषाणूचा प्रसार झाला आहे. या संशयाचे एक कारण असे आहे की जेव्हा न्यूमोनियाची पहिली घटना चीनच्या वुहानमध्ये दिसून आली तेव्हा त्यापूर्वी काही दिवसांपूर्वी चीनचे उपराष्ट्रपती शांतपणे वुहानमध्ये पोहोचले होते असा प्रश्न उपस्थित झाला आहे की तेथील जैविक शस्त्रे योजनेची प्रगती पाहण्यास गेले होते. जैविक शस्त्रास्त्रांचा अभ्यास करणारा एक माजी इस्त्रायली गुप्तचर अधिकारी असा दावा करतो की कोरोना विषाणूची निर्मिती चीनच्या पी 4 प्रयोगशाळेत झाली आहे.

विषाणूजन्य रोग वाढताहेत
जैविक शस्त्र म्हणून कोरोना विषाणू विकसित करण्यात चीनची भूमिका शंकास्पद असू शकते. परंतु गेल्या दोन दशकांत विषाणूजन्य रोगांचे संक्रमण, उत्पन्न आणि प्रसार यामुळे हे स्पष्ट झाले आहे की जर मानवी सभ्यता नष्ट झाली तर त्यास कोणतेही बाह्य घटक जबाबदार राहणार नाहीत. म्हणजेच मानवाचा अंत एकतर अण्वस्त्रांनी बनवलेल्या युद्धात होईलकिंवा ग्लोबल वार्मिंगमुळे होणार्‍या हवामान बदलाच्या समस्येपासून होऊ शकतो.
सध्या सर्वात मोठा धोका व्हायरसच्या हल्ल्यामुळे उद्भवू शकतो. यामध्ये कोरोना हा नवीनतम आणि सर्वात विध्वंसक विषाणू असल्याचे दिसतेपरंतु गेल्या एक-दोन दशकांतील व्याप्ती पाहता असे दिसून येते की अशा प्रकारच्या संक्रमणाची संपूर्ण मालिका आहे. गेल्या दोन दशकांमध्ये अशा अनेक घटना घडल्या आहेत ज्यात बर्‍याच संसर्गजन्य किंवा विषाणूजन्य आजाराने जगावर अधिराज्य गाजवले आहे. आणि बर्‍याच देशांना हादरवून सोडले होते. अशीच एक घटना 2002-03 सालची आहे जेव्हा सार्स म्हणजेच तीव्रश्वसन सिंड्रोमने चीनला अस्वस्थ केले, तेथे सुमारे सात महिने त्याचा परिणाम झाला आणि त्यातून 900 लोक मरण पावले होते. तेव्हा फक्त जीवांचे नुकसान नव्हे परंतु यामुळे आशिया-पॅसिफिक प्रदेशातील विमान कंपन्यांचे त्याकाळात सहा अब्ज डॉलर्सने नुकसान झाले होते. आणि संपूर्ण जगातील विकास दराला 33 अब्ज डॉलर्सचा फटका बसला होता.
यानंतर 2009 – 10 मध्ये स्वाइन फ्लूमुळे सार्स सारख्या जगातील विविध देशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. मेडिकल जर्नल-द लान्सेटमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या लेखानुसारजगभरात स्वाईन फ्लूमुळे 1,51,700 ते 5,75,400 मृत्यू झाले. पण सरकारांनी हा आकडा मान्य केला नाही. प्रयोगशाळांमधून 18 हजार प्रमाणित मृत्यूऐवजी हे मान्य केले जाते की एक वर्षानंतरही स्वाइन फ्लूमुळे होणाऱ्या मृत्यूची संख्याही बरीच मोठी आहे आणि कोरोनाची सध्याची प्रकरणे पाहता स्वाइन फ्लू अजूनही मोठी शोकांतिका असल्याचे दिसते.

स्वाइन फ्लूनंतर जगात इबोलाने हाहा:कार माजला होता विशेषत: इबोलामुळे ११ हजारांहून अधिक मृत्यू पश्चिम आफ्रिकेत झाले होते. जागतिक बँकेने इबोला मुळे पर्यटन इत्यादी वर झालेल्या परिणांमांमुळे लाइबेरिया आणि सिएरालिऑनच्या अर्थव्यवस्थेचे 2.2 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान केले आहे. यानंतर डासांद्वारे पसरलेल्या झिका विषाणूमुळे सन 2015 से 2017 या काळात दक्षिण अमेरिका आणि कॅरिबियन देशांमध्ये इतका कहर झाला की तिथल्या जवळपास १२० दशलक्ष लोकांचे जीवन संकटामध्ये होते. त्याकाळात या देशांच्या अर्थव्यवस्थांचे सात ते 18 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले.

व्हायरस उद्भवणार्या संसर्गामुळे आपत्ती येण्याची शक्यता का उद्भवते हा प्रश्न आहे. वास्तविकयामागील कारणे म्हणजे खाण्याची शैलीऔषधांचा गैरवापरकामकाजासाठी जागतिक चळवळ इ. कारणांना दोष देण्यात येतोय. याचा परिणाम असा की आम्ही केवळ संक्रमणाची साखळी तोडण्यात अपयशी ठरलो नाही,पण काही प्रकरणांमध्ये ते अधिक मजबूत केले गेले. बर्ड फ्लूस्वाइन फ्लूइबोलाडेंग्यू ताप आणि एचआयव्ही-एड्समुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये गेल्या तीन ते चार दशकांत अनेक पटींनी वाढ झाली आहे.

व्हायरसचे बदलते रूप
1973 पासून 30 नवीन विषाणूजन्य रोगांनी मानवी समुदायाला वेढले आहे. पृथ्वीवर पसरलेल्या सर्वात प्राणघातक सूक्ष्मजंतूंनी प्रतिजैविक आणि इतर औषधांविरूद्ध भयंकर लढाई सुरू केली आहे आणि अशा रोगांचे परिवर्तित व्हायरस तयार होत असूनजे नियंत्रित करण्यात असमर्थता होत आहे. फ्लूसारख्या जुनाट आजाराच्या विषाणूंशी संबंधित ही एक मोठी समस्या आहेत्यांचे व्हायरस उत्परिवर्तन  म्हणजे कोरोना व्हायरस हे त्याचे ताजे उदाहरण आहे. याचा अर्थ असा की संधी उद्भवली की व्हायरस त्यांचे स्वरूप बदलतात ज्यामुळे त्यांच्या प्रतिकारासाठी तयार केलेली औषधे आणि लस प्रभावी ठरत नाहीत. जगात असेही काही देश आहेत ते जनतेला व्हायरसबद्दल जागरूक करत नाहीत किंवा त्यांचे प्राण वाचविण्यास प्राधान्य देत नाहीत, अशा परिस्थितीतएका ठिकाणाहून होणारे संक्रमण काही दिवसांतच संपूर्ण जगाला व्यापून टाकते.

प्रतिबंध हाच कोरोनावर उपचार
कोरोना हा लॅटिन शब्द आहे ज्याचा अर्थ 'मुकुटआहे. हा एक व्हायरस आहे ज्याची सेल रचना मुकुटाप्रमाणे आहेम्हणून त्याला कोरोना व्हायरस म्हणतात. असा अंदाज आहे की तो प्राणी आणि पक्ष्यांमध्ये आढळतो संक्रमित व्यक्तीला खोकताना किंवा शिंकताना व्हायरस पसरतो. त्याचा उष्मायन कालावधी अंदाजे दोन ते चौदा दिवस आहेपरंतु तो संसर्गानंतर चार दिवसात लक्षणे दर्शवू शकतो. ज्या लोकांना मधुमेहहृदयरोग किंवा एचआयव्ही संसर्ग आहे त्यांच्या शरीराची प्रतिकारशक्ती कमी असते आणि कोरोना विषाणूचा संसर्ग होण्याचा धोका जास्त असू शकतो.

खोकलासर्दीतापडोकेदुखी ही कोरोना विषाणूच्या संसर्गाची लक्षणे असू शकतात. ज्या लोकांची प्रतिकारशक्ती कमी आहे त्यांना न्यूमोनिया देखील होऊ शकतो. याची चाचणी घेण्यासाठीघशातील भाग व पीसीआर चाचणी केली जातेज्यामध्ये विषाणूचा आरएनए आढळतो. कोरोना विषाणूच्या संसर्गाचे विशेष उपचार आतापर्यंत शक्य झाले नाही आणि त्याची लसदेखील उपलब्ध नाहीम्हणूनच बचाव हाच बरा आहे. सध्या पृथ्वीवरील मानवजातील बाह्यघटकांपेक्षा सर्वात मोठा धोका व्हायरसच्या हल्ल्यामुळे असल्याचे दिसते. त्यात कोरोना हा सर्वात विध्वंसक व्हायरस असल्याचे दिसते.



-  उस्मानाबाद लाइव्ह  डेक्स 


No comments